Öne Çıkanlar Donald Trump Cem Özdemir ÖZERKLİK VE ULUSLAR ARASI KORUNMA İSTENİYOR Ağrı Belediyesi Eş Başkanları Sırrı Sakık ESAD

Bu haber kez okundu.

Yazar Günay Aslan ile Söyleşi....
 
  • Pirtûk û Weje: Kısaca eserlerinizi ve kendinizi tanıtır mısınız?

1981 yılında gazeteciliğe başladım. İlk kitabım Yas Tutan Tarih/ 33 Kurşun 1990 yılında yayımlandı. Onu Kasaplar Deresi, Cop Cumhuriyeti ve Kelebek Kanadında Özgürlük adlı kitaplarım takip etti. Türkiye’den ayrılmak zorunda kaldıktan sonra da Almanya’da Mizgin (Senaryo) , Herkesin Kendini Astığı Şehir (Şiir), Kürt Partilerinin Çözüm Önerileri, Vaspurakan Ağıdı (Roman), Kırık Dökük Duygular (Denemeler), Yarına Yazılar, Kandil‘den Yükselen Işık, Sürgün Halleri ve Aşkın Öte Yakası kitaplarım yayımlandı. Dolayısıyla ülkede ve sürgünde yayımlanmış toplam 13 kitabım var.

  • Pirtûk û Weje: Biri size edebi anlayışınızı sorsa nasıl yanıtlardınız?

Edebiyat benim için hayatı anlama ve anlatma biçimidir. Böylece kendi hayatına bir anlam katma işidir. Edebiyat hayata kulak kesilmek ve duyabildiklerini ifade etmektir. Yaşadığın hayatı, çağı, karşı karşıya kaldığın ve tanığı olduğun olayları bütün boyutlarıyla anlamaya çalışmaktır. Böylesi bir duyarlılığa sahip olmaktır. Hayattan anlayabildiğin ve hissedebildiklerini yaratıcı bir şekilde, estetik ve etkin bir dille anlatmaya çalışmaktır.  

  • Pirtûk û Weje: Kurgu mu ilk tercihiniz yoksa daha çok toplumsal gerçekçilik mi ağır basıyor?

Önce sizi neyin etkilediğine, hayatın size hangi yöne doğru çektiğine bakmanız gerek. İşleyeceğiniz konu buradan çıkacaktır. Size en çok dokunan konu neyse ona odaklanıyorsunuz. Neyi anlatacağınız netleşince de sıra onu nasıl anlatacağınıza geliyor. Sizi adına toplumsal gerçeklik deyin ya da başka bir şey ama hiçbir şeyi olduğu gibi anlatamazsınız. Edebiyat olanı yeniden yaratarak anlatmaktır. Ona bir değer katmaktır.

Konu ve onun nasıl anlatılacağı (kurgu) konuları uzun bir hazırlık dönemi alıyor. Konu ve kurgu kafanızda netleşince de kendinizi yazma eylemi içinde buluyorsunuz.

  • Pirtûk û Weje: Kürt siyasetinin Kürt edebiyatı ürerindeki etkileri hakkında neler düşünüyorsunuz?

Kürt siyasetinin Kürt edebiyat üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri var. Siyasi mücadele sayesinde elbette Kürt edebiyatı da itildiği karanlıktan çıkmayı başarmış ve tarih sahnesine yükselmiştir. Bu sayede Kürt kültürü ve edebiyatının derinlikleri keşfedilmiş, eserler ve onları yaratan kişiler toplumla ve çağla buluşmuşlardır. Kürt edebiyatı üzerindeki baskıların ve inkârın aşılması açısından olumlu bir etkisi olmuştur.

Ancak, Kürt siyasetinin tek tipçi, yönlendirici müdahalesinin ve edebiyata çerçeve çizme  çabasının etkisi olumsuz  olmuştur. Kürt siyaseti hayatın her alanını olduğu gibi edebiyatı da düzenleme, yönlendirme ve biçimlendirme çabası içine girmiş; edebiyata ve edebiyatçıya sınırlar çizmiştir. Edebiyatın özgürlükçü ve özgün yapısına ters düşen bu müdahaleler ne yazık ki olumsuz sonuçlar üretmiştir. Romanın nasıl yazılacağı, kimin  neyi yazacağı, ayrıca kimin yazar sayılıp sayılmayacağı siyasetin işi değildir. Bu da zaman için de fark edilmiştir ve bu anlayış terk edilmiştir.  

1 - Kopie.jpg

  • Pirtûk û Weje: Kürt romanı sizce var mı? Varsa birkaç örnek verebilir misiniz? Yoksa sizce bunun nedenleri neler?

Kürt romanı elbette var. Erebe Şemo, İbrahim Ehmed, Memed Uzun, Helim Yusuf , Fırat Cewheri, Rojen Bernas, Hesene Mete, Fewez Husen , Mustafa Aydoğan başta gelen isimlerdir. Ayrıca eserlerini Türkçe verseler de Yavuz Ekinci, Hasan Bildirici, Suzan Samancı gibiler de var. Kürt romancılığı elbette arzu ettiğimiz yerde değildir. Ancak gelecek açısından ümitli olmak gerekmektedir.

  • Pirtûk û Weje: Kürt öykücülüğü denilince aklınıza ilk ne geliyor?

Mele Mahmudi Bazidi, Fırat Cewheri, Helim Yusuf  ve Hesene Mete geliyor.

  • Pirtûk û Weje: Kürt edebiyatının handikapları?

Kürt edebiyatının handikapları çok; bir kere Kürt halkı üzerindeki baskılardan kurtulmuş, özgürleşmiş ve kendi ülkesinde güven ve özgürlük içinde yaşama hakkını elde edebilmiş değil. Kürdistan savaş alanı, çatışmalar, göçler; alt-üst oluşlar devam ediyor. Bütün bunlar tarihe tanıklık etmek isteyen bir edebiyatçı için önemli olsa da, istikrarsızlık olumsuz etkiliyor. Uzun soluklu bir çabayı oturtmak mümkün olmuyor. Yazarların çoğu da zaten baskı altında oldukları ve kendilerini güvende hissetmedikleri için Kürdistan dışında yaşıyor. Buna mecbur edilmişler. Kürt edebiyatı da bu nedenle ülkede değil sürgünde boy veriyor.

Dil üzerindeki yasaklar, Kürtlerin alfabe birliğinin sağlanamaması, Kürt edebiyatının kaynağına inilecek, oradan beslenecek imkânların bulunamaması, yazarın gelenekten beslenme imkanlarının olmaması da handikaptır elbette.

Kısacası edebiyatçı önce özgür bir ortam gerekiyor. Ondan sonra da güçlü bir pazarın olması ve buna ulaşılacak imkânların olması gerekiyor. Bugün çoğu romancı kitabını basmakta zorlanıyor, bassa bile dağıtamıyor.

  • Pirtûk û Weje: Kürt edebiyatında eleştiri nasıl olmalı?

Geliştirici, yapıcı bir eleştiriye ihtiyaç var. Çağdaş edebiyatın, küresel çağının özelliklerinden yola çıkarak yol gösterici, geliştiren bir eleştirisel kuruma ihtiyaç var…

  • Pirtûk û Weje: Kürt yazarının en büyük sorunu sizce nedir?

Dediğim gibi özgür bir ortamda değil. Ülkesinde baskı altında. Ülke dışındakiler de sürgünde yaşamanın sorunlarıyla cebelleşiyor. Bir yığın sorunla baş etmek zorunda kalıyor. Kürt yazarının elinden tutacak, onun önünü açacak, eserlerini halka ulaştıracak ciddi bir kurum da yok maalesef. Kürt yazarı kendi gücüyle ayakta durmak ve yoluna devam etmek zorunda. Bu uzun süre böyle devam edecek gibi görünüyor.

  • Pirtûk û Weje: Yazarlar arasında nasıl bir dayanışma olmalı?

Kürt Pen’i ve Yazarlar Birliği kurumlar var. Kürt yazarları buralarda örgütleniyor ve birbirleriyle ilişki içine giriyorlar. Yeterli mi? Değil elbette. Kürtlerde siyasi-kültürel bölünmüşlüğün getirdiği yığınla problemlerden biri de Kürt yazarlar arasındaki ilişkileri olumsuz etkilemesidir. Kürt yazarlarının çoğu da siyasete angajedir ve siyasi rekabetin olumsuz etkileri ne yazık ki burada da kendini göstermektedir.

Bunu aşmak içinse toplumsal-siyasal sorunların aşılması, dar siyasi ve kültürel kalıpların kırılması ve edebiyat odaklı bir anlayışa dayalı dayanışmanın sağlanması gerekir.

 

  • Pirtûk û Weje: Bu kapsamlı yanıtlar için teşekkür eder çalışmalarınızda başarılar dileriz?

 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.